|
مقدمه
تغییر و تحولات زیاد در شیوه زندگی بشر در یکصد سال اخیر موجب افزایش شدید استرس شده است . ما در قرن اخیر شاهد افزایش بسیاری از بیماریهای روان تنی بوده و هستیم. مطمئنآ با وجود استرس شدید امید بهره مند شدن از سلامتی کامل امیدی نابجا است.
بنابراین امروزه شناخت و بکارگیری روشهای مؤثر جهت مقابله با استرس یکی از مسایل بسیار مهم است. چنین روشهایی را هم میتوان برای درمان بیماریهای روان تنی به کار گرفت و با استفاده از آنها باعث ارتقاء سطح بهداشت روانی شد.
یکی از روشهای مؤثر مقابله با استرس، تکنیکی است به نام یوگا نیدرا . نیدرا لغتی است سانسکریت به معنی خواب، یوگا نیدرا یعنی خواب یوگایی. در واقع یوگانیدرا موجب خواب نمیشود و ترکیبی از وانهادگی و تصویر سازی است .
Yoga Nidra = Relaxation + Imagination
اهداف:
در این مقاله بر آنیم تا اثرات فیزیولوژیک یوگانیدرا را بررسی کنیم. مقالات متعددی در زمینه تاثیرات فیزیولوژیک یوگانیدرا ( تغییر فشار خون، امواج مغزی و مقاومت الکتریکی پوست و دیگر شاخص های سطح استرس) وجود دارند که در این مقاله برخی از آنها مورد بررسی قرار گرفته اند.
روش:
با جستجو در مدلاین با کلید کلمه های
Yoga, Meditation+Psychology, Meditation, Yoga Nidra, Active Meditation
به ترتیب تعداد 608، 2 مقاله یافته شد.جستجوی فوق در تاریخ 20/01/2003 انجام شده است.
مقاله حاضر حاصل بررسی خلاصه تعدادی از مقالات فوق الذکر وبررسی کامل 17 تحقیق از بین آنهاست. در نهایت مطالب جمع اوری شده با کتب معتبر یوگا و یوگانیدرا تطبیق داده شده اند.
بحث:
در حین انجام یوگانیدرا ابتدا عضلات بدن یک به یک وانهاده میشوند، ترتیب وانهاده کردن عضلات منطبق است با ترتیب قرار گیری نورونهای حرکتی در قشر حرکتی مغز. سپس با ارسال اطلاعات تکراری وهمگون به مغز وانهادگی عمیق تر می شود و در مرحله سوم تصویر سازی شروع میشود که در این مرحله بسته به وضعیت تمرین کننده از تصویرها و سمبلهای متناسب میتوان برای تصویر سازی استفاده کرد.
تحقیقات مختلف نشان داده اند که در حین یوگانیدرا امواج مغزی، فشار خون، مقاومت الکتریکی پوست و توزیع جریان خون در مغز تغییر میکنند.
یکی از اولین بررسی های معتبر انجام شده بر روی یوگانیدرا مداخله بالینی بوده که در سال 1969 در ژورنال آنژیولوژی چاپ شد. این تحقیق نشان داد که یوگا نیدرا میتواند باعث کاهش فشار خون شود.
تجربه بعدی در سال 1977 بررسی امواج مغزی یک تمرین کننده یوگا نیدرا بود که در حین انجام مراحل مختلف یوگانیدرا امواج مغزی وی ثبت میشد. این تحقیق نشان دهنده تغییرات فاحش در نوار مغزی در حین یوگانیدرا بود. بدین ترتیب که در حین انجام یوگانیدرا امواج مغزی وی از ریتم بتا به ریتم آلفا و سپس تتا تغییر پیدا کرد. جالب اینکه تا ان زمان ریتم تتا نشانگر خواب عمیق بود و جالب تر اینکه فرد مورد آزمایش تمام مدت بیدار بود. پس از ان مطالعات مختلفی نشان داده اند که یوگانیدرا میتواند باعث شیفت ( تغییر) امواج مغزی از بتا به الفا و تتا شوند تا جائی که در مقالات جدید امواج تتا به عنوان شاخصی برای ورود به مرحله وانهادگی به شمار میروند. مطالعات بعدی حاکی از آن است که همزمان با تغییر امواج مغزی، فشار خون ،ضربان قلب،سطح ادرنالین و کورتیزول سرم کاهش و مقاومت الکتریکی پوست افزایش می یابد. کلیه تغییرات فوق بیانگر اثرات ضد استرس یوگانیدرا می باشند.پایین آمدن سطح کورتیزول و آ درنالین سرمی در طی یوگانیدرا به تنهایی میتواند شاخص خوبی برای بیان اثرات ضد استرس یوگانیدرا باشد.
یکی از جالب ترین مقالات موجود بررسی سطح دوپامین در مغز در حین یوگانیدرا توسط پت اسکن می باشد.
به این ترتیب که افراد گروه کنترل در حین انجام یوگانیدرا تحت تصویر برداری پت پت اسکن با ماده نشاندار راکلوپراید قرار گرفتند:
(11c-Raclopride PET Scan)
این روش تصویر برداری مشخص کننده تولید و توزیع دوپامین در مغز است. در این مطالعه نشان داده شد که دوپامین موجود در مغز و بخصوص هسته های قاعده ای همزمان با شیفت امواج مغزی به تتا تا 65% افزایش می یابد.
تحقیقات دیگر مؤ ید این امر هستند که یوگانیدرا و مراقبه فعال میتوانند تاثیر بسیار مثبتی بر درمان آسم، زخمهای گوارشی ، فشار خون بالا و اختلالات اضطرابی داشته باشند.
نويسنده: دکتر فربد رهنمای چیت ساز
|
