برای شناخت طبیعت افراد لازم است به مطالعه رفتار و چگونگی شکل گیری آن در انسان بپردازیم .
رفتار عبارت است از مجموعه ایی از فعالیتها ی خاص در رابطه با کاری خاص ، از قبیل راه رفتن ، صحبت کردن ، خندیدن ، گریه کردن و غیره که انسان همواره در حال انجام دادن آن است
انسان قادر است بیش از يک رفتار در یک زمان انجام دهد مانند صبحت کردن در هنگام راه رفتن . بخشی از رفتارها نیز در لحن صدا ، زبان بدن ، حالت چهره شکل می گیرد و بیانگر خصوصیات رفتاری آدمی است .انسان قادر است در هر لحظه تصمیم به تغییر یک فعالیت یا ترکیبی از فعالیت ها گرفته و فعالیت دیگری را شروع کند .
تحقیق و بررسی در باره رفتار آدمی ، سوالات زیادی در ذهن بر می انگیزد ، بطور مثال چرا در شرايط یکسان مردم به فعالیت خاصی دست می زنند و رفتار ویژه ای از خود بروز می دهند و عده ای دیگر رفتار های دیگری ؟

داشتن انگیزه علت بوجود آمدن "چرائی "رفتار است . انگیزه یا نیاز عبارت است از حالتی در درون انسان که او را به انجام فعالیت وادار می کند . انگیزه باعث بر انگیختن حرکت و فعالیت در فرد شده ، به آن تداوم بخشیده و جهت کلی رفتار را تعیین می کند و در اصل ، موتور اصلی حرکت یا ایجاد رفتار انسان می باشد . انگیزش فرایندی زنجیره ای است که از نیاز یا احساس کمبود و محرومیت شروع و سرانجامِ ، رسیدن به خواسته را به دنبال دارد . و موجب تنش و کشش به سوی هدفی می شود که محصول آن رفتار نیل به سمت هدف است .

احتیاج دلیل اصلی ایجاد رفتار و انگیزه، طریق دست یافتن به آن است . افراد بسته به نوع زندگی خود نیازهای گوناگون دارند و نیاز ها متناسب با شرایط با هم در رقابتند .

شخصیت

الگو های عادتی با پاسخ های کلیشه ای نسبت به محرک های گوناگون در انسان با نزدیک شدن به دوران بلوغ شکل می گیرد . درک و برداشت دیگران از مجموع این الگو ها ، شخصیت افراد را تعیین می کند .

شخصیت = عادت الف ، عادت ب ، عادت ج و ....

به محض اینکه فرد در شرایط مشابه ، رفتارهای مشابهی از خود بروز می دهد ، دیگران فرا می گیرند که این رفتار را به عنوان شخصیت او بشناسند .به تدریج اطرافیان انتظار بروز رفتارهای معین و خاص از فرد مورد نظر داشته و حتی قادر خواهند بود رفتار او را از قبل پیش بینی کنند .

تحول شخصیت

بیشتر روانشناسان معتقدند که ساختار و الگوی احساسی و شخصیتی افراد در سالهای اولیه عمر آنها شکل می گیرند و ایجاد تغییرات شخصیتی بعد از سنین 7 یا 8 سالگی دشوار است .
در زیر به بررسی نحوه شکل گیری شخصیت براساس بازخورد می پردازیم .
با این تحلیل می توان دید چرا تغییر شخصیت در سنین بالا تر دشوارتر است .
زمانی که در شرایط خاص رفتار مشخصی از یک فرد بروز می کند ، آن رفتار ، بصورت ورودی جدید اطلاعات برای تجربیات گذشته فرد محسوب شده و به عنوان یک بازخورد به مجموعه تجربیات قبلی اضافه می شود . این حالت در اوایل زندگی تاثبر بیشتری بر رفتار آینده فرد دارد . به این دلیل که این رفتار در سنین پائین بیانگر سهم بزرگتری از مجموعه تجربیات فرد است . در صورتیکه در سنین بالاتر همان داده رفتاری، سهم کوچکتری در مجموعه تجربیات فرد خواهد داشت .
بعلاوه هر چه بروز یک رفتار طولانی تر باشد و تکرار شود و بیشتر مورد تشویق قرار گیرد ، ریشه دار تر خواهد شد و تغییر آن دشوارتر خواهد شد .



علی رغم اینکه ایجاد تغییر در افراد مسن امکان پذیر است ولی ایجاد تغییرات با افزایش سن افراد مشکل تر می شود و مستلزم صرف زمان ، هزینه و آموزش بیشتر خواهد بود .
از این رو بطور نسبی آموزش افراد جوان کم هزینه تر و دوران بازدهی آنها بسیار
بیشتر خواهد بود .


گرداوری کننده : مهدی معظمی پیرو - کارشناس ارشد مخابرات -مربی یوگا

منبع : مدیریت رفتار سازمانی- دکتر سید رضاسید جوادین